In deze rol wil Zuhal de samenwerking tussen rijk en regio verder versterken en U Ned positioneren als dé strategische tafel voor de grote keuzes rondom mobiliteit, verstedelijking en leefbaarheid in het NOVEX Ontwikkelgebied Utrecht-Amersfoort. We gingen met haar in gesprek over haar achtergrond, haar ambities en de kansen die zij ziet voor het programma.
Wie is Zuhal Gül?
Zuhal is werkzaam bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en heeft een ruime ervaring als programmamanager onder meer in het ruimtelijke domein. De regio Utrecht is nieuw voor haar. “Ik moet mij dus nog eigen maken, wat er hier allemaal speelt”, aldus Zuhal. Daarom voert zij verdiepende gesprekken om meer zicht te krijgen op de programmalijnen, alle betrokken partijen en de issues die er spelen.
“Van huis uit ben ik jurist, maar ik heb altijd aan complexe veranderopgaven gewerkt. Daar waar verschillende werelden elkaar moeten vinden om maatschappelijke opgaven verder te brengen. U Ned past daar natuurlijk in: het gaat om mobiliteit én om verstedelijking, maar vooral om hoe je die twee in samenhang ontwikkelt. En om hoe verschillende overheden – rijk, provincie, gemeenten en uitvoeringsorganisaties – samen keuzes kunnen maken.”
Wat trekt je aan in U Ned?
“U Ned biedt een unieke mogelijkheid om strategisch en integraal samen te werken. Het is de tafel waar rijk en regio samen vaststellen wat de regio nodig heeft en hoe we dat in goede samenhang kunnen realiseren. De uitvoering hoort bij de regio – en dat is goed. Maar je hebt wel een plek nodig waar je samen de koers bepaalt. De kracht van U Ned is dat het een strategische tafel is waar rijk en regio elkaar écht ontmoeten.
Ook hecht ik sterk aan het gebiedsgerichte karakter van U Ned. We kijken naar wat een gebied nodig heeft: waar mensen wonen, hoe ze reizen, waar voorzieningen zijn. Dat geeft een heel andere dynamiek dan wanneer sectoren los van elkaar plannen maken.”
Hoe kijk je naar de huidige fase van het programma?
“We staan op een belangrijk punt”, aldus Zuhal. In het afgelopen jaar heeft U Ned de nodige stappen gezet om het NOVEX ontwikkelperspectief Utrecht-Amersfoort dichter bij te brengen. In U Ned-verband wordt nu besluitvorming voorbereid over het vervolg. Daarnaast zijn enkele studies in afrondende fase en komen we in een aantal programmalijnen dichter bij de uitvoering. Nu is het tijd om te bepalen wat de volgende stappen zijn.
De inhoudelijke keuzes die worden gemaakt, geven richting aan de verdere invulling op het gebied van verstedelijking en bereikbaarheid. “Een belangrijk moment, omdat dan duidelijk wordt hoe we met sommige ontwikkelingen de komende jaren verder kunnen gaan. Daarbij is het essentieel om tempo te blijven maken. De regio ontwikkelt zich snel, en dat vraagt iets van ons als samenwerkingsprogramma. We gaan dus een nieuwe fase in en moeten goed kijken hoe we daarin willen samenwerken. Het gaat om een mix van uitvoering en onderzoek en het maken van strategische keuzes om de opgaven te behalen.”
De komende tijd gaat Zuhal focussen op dit vraagstuk. “Ik wil de strategische rol van U Ned scherper neerzetten: welke keuzes moeten rijk en regio samen voorbereiden? Welke samenhang willen we borgen en hoe organiseren we dat met elkaar? Daarbij is het mijn rol om ervoor te zorgen dat de belangen van alle betrokken partijen een goede plek krijgen binnen U Ned.”
Welke kansen zie je?
“De grootste kans is dat U Ned laat zien hoe je mobiliteit en verstedelijking niet na elkaar, maar met elkaar in samenhang ontwikkelt en tegelijk zorgt voor leefbaarheid en duurzaamheid. Dat vraagt om strategische afstemming. Daarnaast is er een enorme kans om de interbestuurlijke samenwerking verder te versterken. Door elkaar beter te begrijpen en door transparant te zijn over belangen en afwegingen kunnen we sneller en beter besluiten nemen. Dat betekent ook dat we samen moeten leren: van onderzoek, van besluitvorming en van de wrijving. Juist dat lerende vermogen is wat U Ned nog sterker kan maken.”
En wat zijn de uitdagingen?
“Het is een uitdaging om strategisch te blijven, zonder dat we in de uitvoering gaan zitten of verzanden in detail. Een strategische tafel vraagt discipline. Daarnaast schuurt interbestuurlijke samenwerking soms. Dat is onvermijdelijk: verschillende overheden hebben verschillende verantwoordelijkheden en tempo’s. Maar als we die verschillen durven benoemen, kan er juist meer ruimte ontstaan voor vertrouwen en samenwerking.”
Waar wil je zelf op focussen?
Ik wil drie dingen bereiken:
1. Strategische helderheid: duidelijk maken waar U-Ned voor staat en welke meerwaarde het biedt als tafel rijk–regio.
2. Samenhang: mobiliteit en verstedelijking verbinden in gebiedsgerichte programmering waarmee we tempo kunnen maken.
3. Samen leren en vertrouwen: investeren in relaties, in open gesprekken en in een cultuur waarin we van elkaar leren.
Hoe wil je dat U-Ned er over een jaar uitziet?
“Als de strategische plek waar rijk en regio elkaar vinden op de grote opgaven. Een structureel interbestuurlijk programma rijk-regio waarbij bereikbaarheid en de grote ruimtelijke opgaven integraal en in samenhang worden opgepakt. En als een programma dat laat zien dat gebiedsgericht en interbestuurlijk werken wél werkt – met vertrouwen, met tempo en flexibiliteit en met echte resultaten voor de regio Utrecht-Amersfoort.”